|
TEMA
E RUBRIKĖS |
|
| THOTI
FLISTE SHQIP |
 |
|
Prof.
Skender RIZAJ
|
|
|
Sipas
mendimit tė Catapanos, shqipja, mė drejtė, ilirishtja, po u
flitka mė se 12000 vjet, ndėrsa sipas Horald Whitehall-it,
profesor i linguistikės anglo gjermane nė universitetin
Indiana (SHBA), shqipja ėshtė dega mė e vjetėr e trungut tė
familjes sė gjuhėve indoevropiane. Si e tillė, ajo nuk ėshtė
degėzuar mė tutje, por ka mbetur si gjuhė e parė dhe e
vetmuar. Kemi lexuar dhe dėgjuar pėr hieroglifet e egjiptianėve
tė lashtė, tė cilėt si skalitje tė shenjta, janė krijuar
para 4000 vjetėve para e.s., por deri nė ditėt tona, nuk
kemi ditur se hieroglifet egjiptiane kanė domethėnie shqipe.
Kėtė dukuri na e zbuloi filologu Giuseppe Catapano nė veprėn
e vet "Thoti - Tati fliste shqip". Po kush ishte
THOT - i ? THOT-i (ose TOT-i) (lat., gr. Thoth; egjip. Tehuti)
ishte perėndia e mėsimit, e shkathtėsisė sė tė shkruarit,
e shkencės dhe e magjisė sė egjiptianėve tė lashtė;
pastaj ishte matės i kohės dhe zbulues i numrave dhe pėrpilues
i hieroglifeve. Ai pėrshkruhej si qenie me trup tė njeriut e
me kokė tė ibisit, pėrkatėsisht tė shqipes (shqiponjės).
Ndėrkaq, sipas Giuseppe Catapanos, Thot-i, i cili e "fliste
shqipen", i pėrpiloi hieroglifet, alfabetin fonetik tė
egjiptianėve tė lashtė, duke u mbėshtetur nė gjuhėn e
vet amtare" - nė gjuhėn shqipe.
Jo vetėm kaq, konstaton Catapanoja - nga hieroglifet
egjiptiane u formuan edhe alfabetet, shkronjat tjera, ato tė
shqipes (tė cilat njihen si shkronja latine, shih tabelėn, tė
hebraishtes, samaritano - palestinishtes, sirianishtes,
arabishtes dhe tė greqishtes. Thoti ishte edhe krijues i
shkencės antike. Ai dhe dijetarėt tjerė, flitnin shqip qysh
para 12000 vjetėve, meqė ajo periudhė historike (parahistorike)
konsiderohej si erė ilire, apo kuturė pellazgjiko - ilire e
shqiptarėve tė lashtė. Sipas Giuseppe Catapanos, emėrtimi
Thot, padyshim, rrjedh nga folja e shqipes: thom, thua, thotė
= me thėnė, besim, lajm, etj. me kuptim "lajmėtar i
zotave" (messagero degli dei).
|
| Lexoni
vazhdimin kėtu |
|
|
|
INDEKSI
I TEMAVE NĖ KĖTĖ RUBRIKĖ |
|
 |
MĖ
FALNI, A JENI (PARA)NORMAL?
Ēdo Nismėtar, qė niset shtegut tė vetėnjohjes,
nė fillim do tė dėshirojė qė tė kapėrdijė sa mė tepėr.. |
|
|
 |
ĖNDĖRRAT
LUCIDE
I
vetmi realitet qė ekziston pėr njeriun nė ėndrrat e
zakonshme ėshtė ajo botė imagjinare - ėndėrra. Pėr
dallim nga kjo, te ėndėrrat e quajtura "LUCIDE" pėrveq
realitetit ėndėrr, eksiston edhe realiteti tjetėr - bota e
vėrtetė e njeriut... |
|
|
 |
thoti
fliste shqip.
Thoti ishte edhe krijues i shkencės antike. Ai dhe dijetarėt
tjerė, flitnin shqip qysh para 12000 vjetėve, meqė ajo
periudhė historike (parahistorike) konsiderohej si erė ilire,
apo kuturė pellazgjiko - ilire e shqiptarėve tė lashtė. |
|
|
 |
PĖRJETIMI
I JETĖRAVE TĖ KALUAR
Disa hulumtues me kujdes i kanė kontrolluar njė radhė
ngjarjesh dhe konstatuan se disa persona mund t'i pėrshkruajnė
saktėsisht ngjarjet e sė kaluarės edhepse nuk kanė mundur
nė asnjė mėnyrė tė kenė ditur pėr to. |
|
|
 |
Njė
njeri, njė shpirt njė Zot!
Shumė
vetė pėrpiqen qė krijimin e shpirtit, nė ēfarėdo forme
qoftė, t'ia pėrshkruajnė misticizmit. Mirėpo, a nuk u
zhvillua besimi nė Zotin pikėrisht nga misticizmi i fiseve
primitive nė tė kaluarėn e largėt? |
|
|
 |
a
jemi tė vetėm nė gjithėsi?
A ka
jetė nė gjithėsi pos nė tokė? Pėrgjigjen nė kėtė
pyetje e hulumton njė shkncė e re: Bioastronomia, qė ka vetėm
34 vjet. Hulumtimet e kėsaj lėmie quhen SETI (search for
Ekstraterrestrial Inteligence... |
|
|
 |
Me
barkun zbrazėt gjer te lindja e diellit tė brendshėm
Nėse njeriu i ushqyer mirė agjėron tre ditė, pas kėsaj
periudhe do tė mund tė ndiejė se ē'ėshtė uria e
vėrtetė.
Kurrė s'do ta ndiejė urinė sikur njė kėrkesė tė
pashtyeshme e cila ka dėshirė tė zjarrtė pėr pėrmbushje,
siē ndjehet seksi... |
|
|
 |
fragmente
nga mitologjia shqiptare - kush nė ēka beson!?
Tė
bardhat janė njė lloj shtojzovallesh, vajza tė bukura, pra,
diēka si zanat. E Bukura e Dheut, edhe kjo ėshtė njėfarė
zane. Kjo figurė mitologjike ėshtė e njohur jo vetėm nė
Ballkan, por edhe nė botėn arabe, nga duhet tė ketė ardhur
ndėr ne. Dragoi, kuēedra, syri i keq, lugati, shtriga, etj. |
|
|
 |
mekanizmat
e gjenialitetit
Mos
ndoshta pėrgjigjja pėr kreativitetin gjenial duhet tė
kėrkohet nė kuantitetin e kualitetin e ēelizave tė trurit
ose lidhjeve tė ndėrsjella tė tyre? Mos ndoshta ēelizat e
tilla te gjeniu janė mė tė mėdha? |
|
|
 |
kush ishim para se tė lindnim
Hulumtuesit
padyshim konstatonin se te disa njerėz vjen deri te kujtesa e
ndonjė individi ose individėve tė cilėt kanė jetuar nė
lokalitete tjera hapėsinore e kohore. A ėshtė kjo dukuri e
shkaktuar nga ana e shpirtit? Shpirti, ē'ėshtė? A e kemi
parė ndonjėherė? |
|
|
 |
Rruga
drejt njohjes - Rufaitė
Themeluesi
i rendit dervish tė Rufaive ėshtė shejhu Sejjid Ahmed el
Rufai. Tregohet pėr tė se mbante fjalime para disa mija
dėgjuesve,
dhe tė gjithė tė pranishmit e dėgjonin shumė mirė.
Flitet se kanė dėgjuar edhe tė shurdhėt... |
|
|
 |
TALISMANĖT
DHE HAJMALITĖ
Talismanėt ndikojnė nė fushen psikologjike. Talismani pėrdorėt
si pikė pėrqendrimi i energjisė mentale tė njeriut pėr njė
qėllim tė caktuar. Nė qoftė se njeriu vėrtetė beson nė
Talisman ai i ndihmon nė mbrojtje si dhe nė tjera qėllime.
Besimi nė tė krijon njė zgjon optimizėm dhe e mobilizon
ose e aktivizon energjinė nė arritjen e qėllimit tė
caktuar. |
|
|
|
