|
Njė ndėr faktorė mė tė rėndėsishėm nė jetė qė pėrcakton se a jetojmė nė harmoni me rrethin apo jo prej ēka rezulton se a do tė jemi tė shėndosh apo jo, ėshtė tė ushqyerit. Si ushqehemi? A marrim mjaftė vitamine, mjaftė proteina, albumine, karbohidrate etj. Sipas mėsimeve tė makrobiotikės janė shtatė aspekte kryesore tė ushqyerit pėr njeriun.
1. Aspekti mekanik i tė ushqyerit Ky lloj i tė ushqyerit ėshtė i pavetėdijshėm, i pavullnetshėm. Shprehia fitohet qė kur ishim nė barkun e nėnės. Me rritjen tonė ėshtė dashur tė mos pėrdorim mė kėtė aspekt tė ushqyerit. Ēka mendoni ju, a e pėrdorim kėtė mėnyrė tė ushqimit edhe si tė rritur? Sa herė na ka ndodhur tė hapim pa vetėdije derėn e frigoriferit dhe tė marrim ushqim ashtu spontanisht, ta fusim nė gojė, pa qenė tė vetėdijesuar se nuk i kemi larė duart? Ose tė hamė nė kohė tė caktuar, p.sh ēdo ditė nė ora 12 edhe pse nuk jemi tė uritur?
2. Aspekti shqisor i tė ushqyerit Mė vonė me zhvillimin e shqisave, pas lindjes tė ushqyerit tonė bazohen nė shqisa nė bazė tė erės, shijes, ngjyrės etj. Sidoqoftė edhe ky lloj i tė ushqyerit e dobėson shėndetin e organizmit tonė.
3. Aspekti emocional (sentimental) i tė ushqyerit Shumė njerėz sidomos pėr hatėr hanė bukė. A ju ka ndodhur t'ju bėjnė sajgi kur jeni mysafir, t'ju ulin me zor nė sofėr dhe t'ju thėnė tė hani. Apo ndoshta dikush i afėrt ju lutė t'i bėni shoqėri ngase vetėm nuk i shkon buka! Pėrveē kėsaj edhe darkat romantike me qirinjė tė ndezur dhe muzikė i takojnė kėtij aspekti tė ushqimit. Pėr 99% tė njerėzve nė botė kėto tre mėnyra janė krejt ēka dinė pėr tė ushqyerit e tyre. Madje kėto shprehi i pėrcjellin edhe te pasardhėsit e vet.
4. Aspekti intelektual i tė ushqyerit Qė nė fillim tė them se ėshtė tejet i shtrenjtė dhe bazohet nė programet strikte tė mjekėve dhe nutricistėve profesionist. Zakonisht ėshtė metodė e tė ushqyerit tė intelektualėve dhe pasanikėve perėndimor. Shumėēka merret si ushqim dietal, edhe pse ėshtė e shtrenjtė jep pak sukses. Vetėm pyetni dikė p.sh nga SHBA-tė sa pėr informatė. Pothuajse gjithēka dietale kanė sa i pėrket ushqimit dhe pėr ēudi janė shumė mė tė trashė nė trupė se popujt tjerė qė nuk mund t'i lejojnė vetes njė luks tė kėtillė. Them si dukuri globale, krahasoni perėndimin si popull p.sh me kosovarėt!? Cilėt janė mė tė majmė a? Megjithėkėtė, kjo nuk ėshtė pasojė e kėshillave tė dobėta nutriciste, por ngase 98% tė njerėzve nė botė nuk kanė mundėsi tė ushqehen drejtė me kėtė mėnyrė tė t'ushqyerit.
5. Aspekti shoqėror i tė ushqyerit A keni blerė ndonjėherė ushqim me triska? Pyetni prindėrit tuaj qė kanė jetuar nė vende socialiste e komuniste, ata mė sė miri e dinė se ēka do tė thotė tė ushqyerit shoqėror. Edhe pse njeriu ka mundėsi tė blej mė tepėr, nuk i ėshtė lejuar pėr shkak tė mungesės sė shumė artikujve ushqyes. Pra qė tė gjithė tė kenė mjaftė. Sidoqoftė edhe ky lloj i tė ushqyerit, si nėpėr mensat tona deri vonė ( e disa studentė thonė se kjo dukuri ėshtė edhe sot e kėsaj dite), ka tė bėjė mė tepėr me ushqim kuantitativ e jo kualitativ. Pra ngope barkun, dhe me ēka e ngop sėshtė me rėndėsi, madje edhe nėse hanė ēdo ditė vetėm bukė e grosh! A ėshtė e qėlluar kjo, mė sė miri e dini vet ju?
6. Aspekti ideologjik i tė ushqyerit Sikur sė paku pėr kėtė ēėshtje tė respektohej ideologjia fetare? Pothuajse fare pak njerėz respektojnė mėsimet e pejganberėve si tė Muhamedit a.s, Krishtit, Mojsiut, Budės... Edhe vet tė gjithė e shohim se asnjėherė nuk hamė mė tepėr mish dhe ushqim pa kontroll se gjatė muajit tė shenjtė tė Ramazanit!? Athua cili ėshtė qėllimi i agjėrimit? Po ashtu fare pak tė krishterė ka qė ushqehen nė bazė tė mėsimeve tė Krishtit. Edhe zen murgjit budistė tė sotėm dhe hebrenjtė, tė cilėt po ashtu sipas shumė shėnimeve ushqehen duke mos iu pėrmbajtur principeve tė prijėsve tė tyre fetar.
7. Aspekti i lirė i tė ushqyerit ėshtė ushqim nė bazė tė vullnetit tė lirė por nė harmoni me ciklet apo ritmet e universit. Njeriu padyshim se ėshtė njė kopje nė miniaturė e kozmosit, pra njė mikrokozmos nė vete. Ēdo element, vitaminė, proteinė etj i futur nė organizėm duhet tė jetė nė drejtė peshim sipas nevojave tė organizmit. Ēdo gjė mbi dhe nėn normalen ėshtė jonormale dhe shkakton dėm mė tepėr se dobi. Kjo nė tė vėrtet ėshtė mėnyra se si janė ushqyer stėrgjyshėrit tanė nė harmoni me stinėt e vitit dhe nevojat personale tė tyre. Kėtė liri tė ushqyerit duhet kuptuar si aftėsi pėr t'iu pėrshtatur rrethit jetėsor. Me vullnetin tonė tė lirė e zgjedhim dhe e kombinojmė ushqimin, dhe nėse kėtė e kuptojmė drejtė, atėherė gjithnjė mė afėr jemi te koncepti makrobiotik i tė ushqyerit, e cila jo vetėm se ėshtė nė harmoni dhe pėrshtatet me natyrėn por edhe plotėson mangėsitė e aspekteve tė mė parė pėrmendura tė t'ushqyerit. Me kėtė metabolizmi i organizmit tonė dhe psikika jonė janė nė harmoni.
Disa pėrparėsi tė ushqyerit makrobiotik
-Ushqimi makrobiotik ėshtė ushqim i shėndetshėm -Ėshtė shumė efikas -Ėshtė relativisht i lirė -Produktet mjekuese makrobiotike nuk shkaktojnė efekte anėsore tė padėshirueshme -Prodhimet e tilla nuk rrezikojnė ambientin e njeriut -Pėrgatiten dhe pėrdoren lehtė dhe thjeshtė -Nuk kėrkohet ndihmė shtesė e personelit mjekėsor -E sjellin mjekėsinė nė kuadėr tė ēdo familjes dhe parandalojnė ērregullimet e organizmit
Lexoni mė tepėr edhe pėr: Disa produkte makrobiotike qė mund t'i gjejmė nė kuzhinat tona |