|
Veprimi tejet i dėmshėm i rrezeve tė diellit ėshtė prej orės 11 - 17, mirėpo pasi qė shpesh ėshtė e pamundshme t'i shmangemi tė gjithė asaj nė kėtė kohė, preferohet qė ēdo ditė tė pėrdoren krem pėr mbrojtje tė plotė...
Edhe nė ujė lėkura ėshtė e rrezikuar nga djegia!
Ėshtė e panevojshme tė thuhet se sa ėshtė nxehtė kėto ditė! Nga fakulteti i Mjekėsisė nė Prishtinė, mjekėt na kėshillojnė qė t'i shmangemi ekspozimit nė diell gjatė pjesės mė tė nxehtė tė ditės. Gjithkund flitet se mbėshtjellėsi i Ozonit ėshtė dėmtuar dhe se roli i saj mbrojtės ėshtė gjithnjė mė i dobėt nė disa pjesė tė planetit tonė. Nxehtėsia ėshtė rritur edhe pėr shkak tė grumbullimit tė dyoksidit tė karbonit (CO2) nė atmosferė, gjė e cila shkakton efektin e serrave, nėpėr tė cilat kultivohen perimet dhe bimėt tjera gjatė dimrit. Prandaj dhe vjen deri te rrezatimi apo izolimi i rrezeve tė diellit nė vende tė ndryshme. Dielli emeton njė spektėr tė gjerė tė rrezeve. Nė veēanti tė dėmshme janė rrezet ultraviolete (UVA, UVB dhe UVC) tė cilat mund tė jenė edhe kancerogjene. Natyrisht se ka edhe anė pozitive te rrezet e diellit. Pėrveē tjerave ne kėtu do tė merremi me ndikimin e rrezeve tė diellit nė lėkurė. Ana pozitive e rrezeve tė Diellit nė lėkurė ėshtė se provitamina D qė ndodhet nė lėkurė, nėn ndikimin e rrezeve tė diellit shndėrrohet nė vitaminėn D e cila ėshtė e patjetėrsueshme pėr rritje dhe mungesa e tė cilės shkakton rakitin. Megjithėkėtė, duhet tė jemi tė kujdesshėm gjatė rrezitjes. Diellzimi ėshtė nė veēanti i rrezikshėm pėr fėmijėt ngase ata kanė lėkurė mė tė hollė dhe me mė pak pigmente. Posaēėrisht tė rrezikuar janė fėmijėt me lėkurė dhe flokė tė ndritshme. Edhe kur ėshtė kohė me re, rrezet ultraviolete depėrtojnė pėrtej reve dhe mund t'ju djegin pa e diktuar ju fare. Edhe nė ujė jeni tė rrezikuar. Ėshtė interesant se rrezet e diellit reflektohen nga sipėrfaqja e ujit, borės, xhamit dhe me kėtė e zmadhojnė efektin e vet. Pa marrė parasysh gjendjen tuaj tė lėkurės se a ėshtė e re apo e vjetėr, sado e shėndosh qė ėshtė, mbrojtja e saj si organ mė i madh trupor ėshtė shumė me rėndėsi.
Kujdes prej orės 11 deri nė orėn 17 h
Veprimi tejet i dėmshėm i rrezeve tė diellit ėshtė prej orės 11 - 17, mirėpo pasi qė shpesh ėshtė e pamundshme t'i shmangemi tė gjithė asaj nė kėtė kohė, preferohet qė ēdo ditė tė pėrdoren kremi pėr mbrojtje tė plotė sidomos ato me UVA faktor qė mbrojnė nga rrezet UVA dhe UBA rreze kėto qė thamė se shkaktojnė digjet, kancerin dhe plakjen e lėkurės nė pėrgjithėsi. Nėse ndodheni nė det apo gjetiu dhe nė vend qė pėr 15 minuta tė skuqeni, kremi me faktorin mbrojtės 20 do t'ju mundėsoj tė qėndroni 5 orė tė tėra vende me diell. Mund tė pėrdorni edhe kremi tė rezistueshme nė ujė tė cilat do ta mbrojnė lėkurėn tuaj pėr 1 orė sa jeni nė ujė, dhe posa tė dilni nga uji sėrish nevojitet tė lyheni me kremin mbrojtės.
Hani shumė pemė dhe mos e pritni etjen
Pasi qė verės ajri ėshtė i nxehtė, ajo sė bashku me rrezet e diellit e merr ujin rezervė nga lėkura. Prandaj lėkura gjithnjė ėshtė e etshme pėr lėngje, ngase dehidrohet, tkurret dhe shkakton ndjenjė tė pakėndshme madje edhe dhimbje a djegie. Keni parasysh kėtė dhe konsumoni mjaftė lėngje duke filluar qė nga mėngjesi, nė barkun esėll tė merrni njė gotė ujė apo lėng dhe deri nė mbrėmje mė sė paku edhe deri nė dy litra ujė a lėngje. Pėrdorni edhe kremi hidrant e nė veēanti ato qė kanė mjaftė aloa vera gjė qė do t'i ndihmojnė lėkurės tuaj ta kthejė freskinė e saj dhe tė rihidrohet. Madje edhe alergjia nė diell mund t'ju ndodh! Ajo lehtė njihet prej puqėrzave tė kuqe nėpėr trupė, nė veēanti qafė, e sidomos te fėmijėt. Ndjenja qė krijohet gjatė alergjisė ėshtė: djegia e pakėndshme nė lėkurė, rreth qafės, duarve, kofshėve apo pjesėve tė eksponuar nė diell. Kėsaj mund t'i shmangeni edhe nėse vazhdoni tė qėndroni nė diell, duke konsumuar ushqim tė shėndetshėm, shumė pemė dhe perime qė pėrmbajnė mjaft vitamine dhe kohė pas kohe ėshtė mirė tė merrni edhe kalcium tableta me ujė. Pra mos harroni, rrezituni po assesi mes orėve 11 - 17 ngase atėherė dielli ėshtė mė i fortė. Gjithsesi pėrdorni kremi dhe losione pėr mbrojtje nga rrezet e diellit, pėrdorni kapela dhe robe tė gjera dhe pini sa mė shumė lėngje pa u etur, ngase shpesh etja ėshtė shenjė se jeni vonuar. |